Po ostatnim gwizdku

Taśma odkleiła się na szerokość paznokcia i Marika przykucnęła, żeby docisnąć ją do asfaltu.

— Trzyma — powiedziała do pustego placu.

Taśma trzymała się doskonale. Marika wiedziała o tym od pięciu minut, ale i tak przesunęła dłonią po białej linii jeszcze raz. Potem poprawiła pierścionek na serdecznym palcu, zdjęła go, obróciła między kciukiem a wskazującym i wsunęła z powrotem.

Na Pradze-Północ świt miał kolor rozcieńczonej kawy. Mgła zawisła nisko nad osiedlowymi blokami i łagodziła kanty trzepaka, kosza na śmieci, metalowych ławek z odpryśniętą zieloną farbą. Z ulicy dochodziło stłumione syczenie autobusów. Wilgoć wsiąkała w rękawy jej bluzy, a asfalt pod trampkami był zimny, choć prognoza obiecywała trzydzieści stopni i popołudnie, po którym człowiek miał mieć ochotę przeprowadzić się do lodówki.

Marika wstała i odsunęła się o krok, żeby ocenić boisko. Warkoczyki opadały jej na ramiona; jasne końcówki łapały wilgoć. Drobne pierścionki na niemal każdym palcu pobrzękiwały cicho, kiedy poprawiała zwinięty rękaw. Ten jeden, cienki, z małą kulką przy obrączce, nie pasował do reszty. Nikola kupiła go na bazarze, śmiejąc się, że Marika potrzebuje czegoś, co będzie ją powstrzymywać przed gubieniem rąk.

Od śmierci Nikoli Marika gubiła raczej słowa.

Za to w sprawach turnieju nie mogła sobie pozwolić na pomyłkę. Nikola wymyśliła go sześć lat temu, po tym, jak jakiś chłopak rozwalił piłkę o szybę w jej kuchni i z miną niewiniątka zapytał, czy może zagrać jeszcze raz. Zaczęło się od trzech drużyn i tablicy kredowej, skończyło na całym osiedlu, termosach z herbatą i dzieciach, które przychodziły wcześniej, żeby pomóc rozstawić pachołki. Półtora roku minęło, a nikt nie zaproponował, żeby przestać. Marika też nie.

Z daleka dobiegł turkot kółek po nierównym chodniku. Odwróciła się. Zachariasz szedł od strony ulicy, niosąc na ramieniu siatkę wypchaną piłkami. Miał na sobie szarą koszulkę i tę samą niebieską bluzę, którą Marika widziała u niego ostatnio w marcu. Włosy, jeszcze wilgotne po prysznicu, sterczały mu nad czołem.

— Wcześnie — rzucił.

— Ty też.

— Ja mam piłki.

— Ja mam taśmę. Każdy wnosi, co może.

Postawił siatkę przy ławce. Jedna z piłek uderzyła o metalowe siedzisko i odbiła się nisko, niezdarnie. Zachariasz zatrzymał ją czubkiem buta.

— Zdejmujesz go — powiedział.

Marika zerknęła na swoją dłoń. — Co?

— Pierścionek. Ten od Nikoli. Kiedy się denerwujesz, zdejmujesz go i obracasz. Potem zakładasz odwrotnie.

Przez moment słyszała tylko autobus, który hamował na przystanku za blokiem. Marika spojrzała na pierścionek. Rzeczywiście, kulka znalazła się teraz po wewnętrznej stronie dłoni.

— Nie wiedziałam, że prowadzisz obserwacje terenowe.

— Nie prowadzę. Po prostu zauważyłem.

Powiedział to bez uśmiechu, ale w kąciku ust drgnęło mu coś znajomego. Dawniej potrafił jednym takim spojrzeniem rozbroić jej zły humor, zanim zdążyła go porządnie rozwinąć. Dawniej oznaczało czas, kiedy Nikola była jeszcze obok, oparta biodrem o kuchenny blat, z kubkiem w dłoni i uwagą, której nie dało się przeoczyć.

Marika wcisnęła pierścionek na właściwą stronę.

— Nie denerwuję się.

— Jasne.

— Sprawdzałam, czy nie jest luźny.

— Od sześciu lat?

— Lepiej sprawdzić raz za dużo.

Tym razem się uśmiechnął. Było w tym uśmiechu zmęczenie i coś, co Marika wolała nazywać przyzwyczajeniem. Kiedyś pilnowała dystansu z dokładnością, z jaką teraz sprawdzała linie boiska. Jeszcze za życia Nikoli wiedziała, że jeśli zrobi choć jeden krok w stronę tego, czego pragnęła, nie będzie już mogła wrócić na miejsce. Więc zostawała obok. Niezawodna. Przydatna. Zawsze z odpowiedzią, gdy Nikola czegoś potrzebowała.

Zachariasz sięgnął po piłkę.

— Dobra. Pokaż, gdzie mam rozstawić stoły.

Nie zdążyła odpowiedzieć. Telefon zawibrował w kieszeni jej bluzy. Na ekranie pojawiła się wiadomość od Asi, która miała prowadzić zapisy i pilnować harmonogramu: Przepraszam, gorączka. Nie dam rady. Próbowałam dzwonić.

Marika przeczytała ją dwa razy, jakby za drugim razem mogła znaleźć w niej informację o zastępstwie.

— Co jest? — spytał Zachariasz.

— Asia rozłożyła się. Gorączka.

— A jej siostra?

— Jest na wyjeździe.

Marika schowała telefon. Na placu zaczynały pojawiać się pierwsze sylwetki: dwóch chłopaków w jednakowych koszulkach, dziewczyna z plecakiem większym od niej, ojciec prowadzący dziecko za rękę. Ktoś zawołał, że zajmują miejsce w pierwszej kolejce.

— Zapisy, drabinka i czas — wyliczyła Marika. — Do tego regulamin, który w zeszłym roku wymyśliliśmy w trakcie gry, więc nikt go nie pamięta.

— Ja pamiętam.

— Ty pamiętasz, że nie wolno łapać piłki po gwizdku.

— To ważna część regulaminu.

— Jedna z siedemnastu.

Przez krótką chwilę patrzyli na siebie, jakby oboje chcieli dodać coś jeszcze. Potem Zachariasz podniósł z ławki siatkę i podał jej jeden z długopisów, które wystawały z jego kieszeni.

— Ty robisz zapisy. Ja ogarnę mecze.

— A czas?

— Mam telefon.

— W zeszłym roku rozładował ci się w półfinale.

— W tym roku mam też zegarek.

Podwinął rękaw. Na nadgarstku miał zwykły, czarny zegarek, zarysowany przy tarczy. Marika uśmiechnęła się, zanim zdążyła powstrzymać odruch.

— Postęp.

— Staram się.

Słowo zawisło między nimi nieco dłużej, niż powinno. Marika opuściła wzrok do notesu. Na pierwszej stronie, pod listą drużyn, widniał napis Turniej Nikoli — tak samo jak w zeszłym roku i dwa lata temu. Litery były jej, równe i wyraźne. Przygotowała je wieczorem, siedząc przy kuchennym stole, i dopiero rano zauważyła, że wcisnęła długopis tak mocno, iż odbił się na następnej kartce.

— Marika! — zawołał chłopak w granatowej koszulce. — To już możemy się zapisać?

— Za chwilę. Ustawcie się tutaj, proszę. Drużyny po trzy osoby, nazwę możecie dopisać sami, byle dało się ją przeczytać.

— A jak chcemy zagrać z Tomczakiem? — zapytał drugi. — To trzeba się zapisać u niego czy u pani?

— U niej — odparł Zachariasz. — Ona jest szefową.

Marika uniosła brew.

— A ty jesteś od gwizdka i odpowiedzialności.

— Brzmi poważnie.

— To dlatego, że jeszcze nie widziałeś, jak sędziuję spór o aut.

Chłopcy roześmiali się, a pierwszy podał jej kartkę. Ich głosy wypełniły plac, wypychając z niego mgłę kawałek po kawałku. Ktoś rozłożył składane krzesła. Ktoś inny przyniósł termos. Wysoko, na balkonie jednego z bloków, otworzyło się okno i zaszeleściła firanka.

Zachariasz stanął obok Mariki, blisko, ale nie dotykając jej ramienia. Pochylił się nad notesem, żeby sprawdzić listę, i pachniał mydłem oraz kawą, którą musiał wypić w biegu. Marika poczuła ciepło jego obecności przez rękaw bluzy. Przesunęła długopis na następną linijkę.

— Zaczynamy od dziewiątej — powiedziała.

— A jeśli wszyscy przyjdą wcześniej?

Jakby na potwierdzenie, przy bramce pojawiła się kolejna grupa. Jeden z chłopaków kozłował piłkę, aż ta uciekła mu na środek boiska. Zachariasz ruszył za nią w tej samej chwili co Marika. Ich dłonie spotkały się na chropowatej powierzchni piłki.

Żadne z nich nie puściło od razu.

Potem Zachariasz spojrzał na nią, a na jego twarzy pojawił się cień uśmiechu.

— No to chyba mamy komplet — powiedział.

Marika poczuła pod palcem chłodną obrączkę od Nikoli. Za ich plecami ktoś już pytał o pierwsze mecze, a kolejka do zapisów wydłużała się z każdą minutą.

— Nie — odparła, wstając i oddając mu piłkę. — Mamy cały dzień.

Dzień zaczął się od trzech drużyn zapisanych dwa razy, jednej zapisanej pod nazwą „Bez nazwy” i chłopca, który uparcie twierdził, że jego kolega jest za niski, żeby faulować. Marika pilnowała listy, Zachariasz meczów, a boisko wypełniało się ludźmi szybciej, niż można było przewidzieć. Ktoś przyniósł radio, z którego leciały stare hity; ktoś rozstawił przy ławce domowe ciasto pod przykrywką z folii aluminiowej. Słońce wspinało się nad blokami i wypalało poranną mgłę z betonu.

Przed południem kreda starła się na linii bocznej. Marika przykucnęła, żeby poprawić ją grubą, białą kreską, a Zachariasz przytrzymał jej karton z pozostałymi kawałkami.

— Możesz podać mi ten dłuższy?

— Ten, który nie jest złamany na trzy części?

— Właśnie ten.

Podał jej kawałek. Ich palce zetknęły się na moment, szorstkie od pyłu i potu. Marika cofnęła dłoń, zanim zdążyła pomyśleć, że wcale nie musi.

— Linia krzywa — zauważył.

— To boisko, nie sala operacyjna.

— Dobrze. Bo nie chciałem cię niepokoić.

Uśmiechnęła się i wróciła do kredy. Kiedy wstała, Zachariasz stał już z gwizdkiem przy ustach, a jego wzrok przesunął się ponad jej ramieniem. Na puste miejsce przy ogrodzeniu, gdzie zwykle siadała Nikola, z nogami wyciągniętymi przed siebie i komentarzem gotowym dla każdego, kto spudłował.

Marika też tam spojrzała. Metalowa ławka była zajęta przez torbę z napojami. Nie było w niej niczego, co przypominałoby czyjąś nieobecność, a mimo to puste miejsce zdawało się większe od reszty placu.

Po każdym meczu Zachariasz oglądał się w tamtą stronę. Nigdy długo. Tylko na ułamek sekundy, zanim wracał do gwizdka, wyników i chłopaków, którzy spierali się o to, czy piłka dotknęła linii. Marika zaczęła rozpoznawać ten moment. Zaczęła też czekać na niego, co było już wystarczająco nierozsądne.

W południe skończyła się woda. Poszli razem do sklepu na rogu, lawirując między wózkiem z zakupami a dwiema dziewczynkami na hulajnogach. W środku chłód lodówek uderzył ich w twarze. Zachariasz wziął zgrzewkę, Marika dorzuciła do koszyka cytryny i paczkę słonych paluszków.

— To dla zawodników? — spytał.

— Dla sędziego. Jest marudny, kiedy spada mu cukier.

— Nie marudzę.

— Przed chwilą powiedziałeś, że faul był „wątpliwy w sensie filozoficznym”.

— Bo był.

Przy kasie próbował zapłacić, ale Marika przycisnęła kartę do terminala pierwsza.

— Następnym razem ja.

— Będzie następny raz?

Pytanie zabrzmiało lekko. Za lekko, żeby można je było bezpiecznie potraktować poważnie. Marika zgarnęła paragon i wsunęła go do kieszeni.

— Jeśli znowu zabraknie wody.

Na placu czekała na nią butelka. Stała przy notesie, z odkręconą nakrętką. Zachariasz akurat układał drużyny na kartce przyklejonej taśmą do ławki.

— Nie musisz mnie pilnować — powiedziała.

— Nie pilnuję. Butelka sama tu przyszła.

Marika upiła łyk. Woda była chłodna. Nie pamiętała, kiedy ostatnio piła, i nie chciała przyznawać, że on pamiętał za nią.

Tabela wyników plątała się coraz bardziej. Ktoś dopisał rezultat w kolumnie drużyny, która jeszcze nie grała, a jeden z chłopaków oznajmił, że jego zespół powinien mieć dodatkowy punkt za wyjątkowo widowiskową porażkę.

— Wpisz mu pół — zdecydował Zachariasz.

— Nie ma połówek w koszykówce.

— A jednak mamy pół punktu i wszyscy są zadowoleni.

— Nie wszyscy. Ty zaraz będziesz musiał to wyjaśniać.

— Dlatego daję mu pół.

Marika parsknęła śmiechem, zanim zdążyła się powstrzymać. Zachariasz spojrzał na nią; w jego twarzy pojawiło się coś miękkiego, niepodobnego do uśmiechu dla zawodników. Przez chwilę stali nad krzywą tabelą, z ramionami niemal stykającymi się nad ławką. Potem ktoś zawołał o spór przy koszu.

Faul rozstrzygali w cieniu, między jednym a drugim meczem. Dwaj nastolatkowie mówili jednocześnie, obaj przekonani, że zostali skrzywdzeni przez sędziego, przeciwnika i prawa fizyki. Zachariasz wysłuchał ich z kamienną twarzą.

— Rzut osobisty — oznajmił w końcu.

— Ale on mnie popchnął!

— A ty próbowałeś rzucić mu piłką w głowę.

— To był podkoszowy!

— To był podkoszowy w kształcie twojego kolegi — wtrąciła Marika.

Spór wygasł w śmiechu. Kiedy chłopcy odeszli, Zachariasz podał jej gwizdek, żeby rozplątali sznurek, który zaczepił się o siatkę. Ich dłonie spotkały się na metalowym kółku. Tym razem żadne z nich nie odsunęło się od razu. Marika czuła pod palcami ciepło jego skóry i chropowatość zrogowacenia przy kciuku. Podniosła wzrok. Był blisko, z potem na skroni i ciemnymi włosami przyklejonymi do czoła.

— Uważaj — powiedział cicho. — Zaraz ktoś uzna, że sędzia i organizatorka ustawiają wyniki.

— Niech spróbuje. Mam tabelę.

Puścił gwizdek. Marika schowała dłonie do kieszeni.

Po południu upał osiadł na placu ciężko i nieruchomo. Asfalt oddawał ciepło przez podeszwy, a krzyki przy meczach zlewały się w jeden głośny szum. Nie było chwili na długie wspomnienia ani ciche ceremonie. Trzeba było dolać wody, znaleźć brakującą piłkę, przytrzymać siatkę, zanim wiatr porwie ją na sąsiednią ulicę. Marika i Zachariasz pracowali obok siebie, wymieniając krótkie polecenia, kubki i spojrzenia, których żadne nie komentowało.

Podczas przerwy usiedli na skraju ławki. Zachariasz oparł przedramiona na kolanach. Przez chwilę przyglądał się zawodniczkom, które same rozrysowywały sobie zagranie na skrawku papieru.

— W przyszłym roku chciałbym, żeby to one przejęły organizację — powiedział.

Marika przetarła kark ręcznikiem.

— Kto?

— Młode. Te, które są tu co tydzień. Wymyśliły własne treningi, załatwiły piłki z domu kultury. Zależy im na tym boisku.

— Chcesz oddać turniej?

— Chcę, żeby nie zależał tylko ode mnie. — Potarł kciukiem brzeg zegarka. — I nie wiem, czy dalej powinien nosić imię Nikoli.

Słowa spadły między nich twardo i cicho. Marika spojrzała na niego, jakby nie dosłyszała.

— To jej turniej.

— Wiem.

— Wymyśliła go. To ona ściągała tu ludzi, zanim ktokolwiek uznał, że warto.

— Wiem, Marika.

Ton miał spokojny, ale nie obojętny. To właśnie ją zabolało najbardziej.

— Więc o co chodzi?

Zachariasz spojrzał na dziewczyny, które właśnie pokłóciły się o to, kto ma zapisać wynik.

— O to, że raz w roku wszyscy przychodzą tu i patrzą na mnie jak na wdowca. Jakbym miał im udowodnić, że nadal pamiętam. A ja pamiętam ją w każdy wtorek, kiedy zostawiała kubek w zlewie, i za każdym razem, gdy ktoś opowiada dowcip, który by ją rozśmieszył. Nie chcę, żeby cała pamięć o niej mieściła się w jednym dniu i na jednej tabliczce.

Marika poczuła pod palcem pierścionek. Obróciła go, nie zdejmując.

— Można pamiętać ją i nie zmieniać nazwy.

— Można. Ale może nie musimy wciąż robić tego samego, żeby udowodnić, że jej nie zapomnieliśmy.

Zanim zdążyła odpowiedzieć, zawołano ich do finału. Marika wstała. Powiedziała sobie, że później pomyśli o tym spokojniej, choć już wiedziała, że nie potrafi. W jej głowie jego słowa układały się w jedno: nie chcę, żeby jej imię było tutaj.

Finał skończył się po piątej. Zwycięska drużyna podskakiwała na środku boiska, ktoś rozlał lemoniadę przy ławce, a mały chłopiec płakał, bo nie dostał medalu, chociaż obiecano mu medal tylko za udział. Słońce obniżyło się za dachami. Na placu zostały puste kubki, zwinięte krzesła i kreda rozmazana pod butami.

Marika liczyła piłki, kiedy Zachariasz przyszedł z siatką. Ich ramiona otarły się o siebie. Miała na końcu języka propozycję, żeby poszli coś zjeść. Nie tutaj, nie przy boisku, tylko na spokojnie. Jedna kolacja, bez list, gwizdka i ludzi pytających, jak się trzymają. Sama myśl sprawiła, że serce zabiło jej mocniej.

Zachariasz popatrzył na nią, jakby odczytał pytanie, zanim je wypowiedziała. Otworzył usta, lecz po chwili zamknął je i odwrócił wzrok.

— Marika… nie chcę, żebyś musiała się mną opiekować.

— Nie opiekuję się tobą.

— Wiem. Ale czasem mam wrażenie, że to, co robisz dla niej, staje się jedyną drogą, żebyśmy byli blisko. — Zamilkł. — A jeśli pewnego dnia pozwolę sobie chcieć od ciebie czegoś więcej, nie chcę, żebyś potem myślała, że zdradziłaś ją. Albo że musisz zostać, bo mnie nie można zostawić samego.

Przez moment Marika słyszała tylko stukanie piłki odbijanej gdzieś za blokiem.

— Nie możesz zdecydować za mnie, czego będę żałować — powiedziała.

— Nie. Ale mogę nie stawiać cię w sytuacji, w której będziesz musiała wybierać.

Chciała powiedzieć, że już wybierała. Każdego dnia, od dawna. Że nie była tu wyłącznie dla Nikoli. Ale jej głos ugrzązł za słowami, których nie umiała oddzielić od winy.

— Jasne — odparła w końcu. — Rozumiem.

Zachariasz nie próbował jej zatrzymać. Marika chwyciła torbę i ruszyła w stronę bramy. Za plecami usłyszała, jak odkłada siatkę z piłkami na ławkę.

Na chodniku słońce grzało ją w kark, a pierścionek Nikoli wpijał się w palec. Marika szła szybko, zanim zdążyłaby się odwrócić. Przez cały dzień była pewna, że bliskość Zachariasza może ich ocalić przed samotnością. Teraz widziała tylko to, co mogłaby zniszczyć: pamięć o przyjaciółce, jego ostrożnie poskładane życie, własną nadzieję, której nie miała prawa nawet nazwać.

---

Marika doszła do końca ulicy, zanim zauważyła, że nie ma przy sobie notesu.

Zatrzymała się przy przejściu dla pieszych. Samochody sunęły po rozgrzanym asfalcie, a światło sygnalizacji odbijało się czerwienią w szybie kiosku. W torbie miała portfel, klucze i zwiniętą bluzę. Notes został na boisku, pewnie pod ławką, przy tabeli, której nie zdążyła przepisać na czysto. Mogła wrócić rano. Mogła poprosić któregoś z chłopaków. Mogła wymyślić jeszcze kilka powodów, żeby nie wracać tam, gdzie Zachariasz wciąż składał krzesła.

Zielone światło zapaliło się, ludzie ruszyli. Marika została po swojej stronie ulicy. Potem zawróciła.

Kiedy dotarła na plac, było już prawie ciemno. Bloki straciły ostre krawędzie; w oknach zapalały się pojedyncze światła, ktoś na balkonie podlewał pelargonie. Na boisku paliła się jedna latarnia, mrugająca co kilka sekund. Zachariasz stał przy ogrodzeniu i zdejmował baner. Jedna jego strona odczepiła się, druga wciąż była przywiązana trytytką do metalowego pręta. Pracował ostrożnie, żeby nie rozerwać materiału.

Kiedy baner opadł mu w ramiona, nie zwinął go byle jak. Wygładził dłonią zagięcie, złożył go wzdłuż napisów i jeszcze raz poprawił krawędzie. Potem odłożył go na ławkę, obok siatki z piłkami.

Marika poczuła, jak zaciska palce na pasku torby. Przyszła po notes. Mogła go podnieść i wyjść. Tym razem jednak wiedziała, że jeśli to zrobi, będzie wracać do tej chwili w myślach znacznie dłużej niż do wszystkich słów, których nie powiedziała.

— Zostawiłam notes — odezwała się.

Zachariasz odwrócił się. Na jego twarzy najpierw pojawiła się czujność, potem zmęczenie. Nie zapytał, czy czegoś potrzebuje. Spojrzał w stronę ławki.

— Leży tam. Zabezpieczyłem go przed lemoniadą.

— Dziękuję.

Podeszła, ale nie sięgnęła po notes. Z bliska widziała, że koszulka Zachariasza ciemnieje pod pachami, a na jego przedramieniu zostały białe smugi kredy. W powietrzu wisiał zapach gorącego asfaltu, kurzu i słodkiego napoju rozlanego wcześniej przy ławce.

— Chciałam ci coś powiedzieć — zaczęła. — I chyba jeśli teraz tego nie zrobię, znowu znajdę powód, żeby odłożyć to na później.

Zachariasz nie poruszył się. Marika wsunęła kciuk pod cienką obrączkę z małą kulką. Nie zdjęła jej.

— Kochałam cię, kiedy byłeś mężem Nikoli.

Powiedziała to równo, ale ostatnie słowo wyszło z niej ciszej. Zachariasz spuścił wzrok na ich dłonie, jakby potrzebował chwili, by sprawdzić, czy usłyszał właściwie.

— Nigdy nie próbowałam stanąć między wami — ciągnęła. — Nie chciałam niczego od ciebie. A przynajmniej tak sobie mówiłam. Byłam przy niej, bo była moją przyjaciółką. I dlatego, że ją kochałam. Ciebie też, tylko nie umiałam tego uczucia nigdzie położyć, żeby nikomu nie zrobić krzywdy.

Gdzieś za blokiem trzasnęły drzwi samochodu. Na boisku było cicho.

— Nie mówię tego, żebyś mnie rozgrzeszył w jej imieniu — dodała. — Nie masz takiej władzy. Ja też nie. Chcę tylko przestać udawać, że wszystko, co czuję, zaczęło się dopiero po jej śmierci.

Zachariasz przesunął dłonią po karku. Przez moment wyglądał tak, jakby miał odpowiedzieć od razu, ale zatrzymał słowa. Marika poczuła, że za chwilę może usłyszeć coś, na co nie jest gotowa, a mimo to nie chciała już odwracać wzroku.

— W czasie, kiedy byliśmy razem, widziałem w tobie przyjaciółkę Nikoli — powiedział w końcu. — Kogoś, komu ufała. Kogoś, kto znał ją na wylot i potrafił powiedzieć jej prawdę, kiedy reszta próbowała ją oszczędzać. Nie widziałem tego, co ty czułaś. Nie chcę udawać, że widziałem.

Marika skinęła głową. To zabolało, ale w uczciwy sposób. Bez obietnicy, że przeszłość da się przepisać.

— Moje uczucie przyszło później — dodał. — Powoli. Najpierw myślałem, że jestem ci wdzięczny. Za to, że przychodziłaś, że pamiętałaś o dokumentach, o rocznicach, o wszystkim, czego nie potrafiłem wtedy dopilnować. A potem był dzień, kiedy usłyszałem twoje kroki na klatce i ucieszyłem się, że to ty. Nie dlatego, że coś załatwisz. Nie dlatego, że pomożesz mi przetrwać kolejny dzień. Po prostu chciałem cię zobaczyć.

Zamilkł. Na ulicy przejechał autobus, za oknami mignęły twarze pasażerów.

— I przestraszyłem się tego — powiedział. — Bo pierwszy raz czekałem na ciebie z radością, a nie z wdzięcznością. Pomyślałem, że jeśli zacznę chcieć więcej, to zamienię wszystko, co dla mnie zrobiłaś, w coś, czego nigdy nie chciałaś. Że może któregoś dnia uznasz, że zostałaś, bo nie mogłaś mnie zostawić.

— Nie mogłeś za mnie zdecydować, że nie mam prawa chcieć — powiedziała Marika.

— Wiem. Dzisiaj też to usłyszałem, chociaż nie powiedziałaś tych słów.

W jego głosie nie było obrony. Marika poczuła, jak napięcie między łopatkami powoli ustępuje, zostawiając po sobie zmęczenie.

— A z tym turniejem… — zaczęła. — Wkurzyłam się, bo pomyślałam, że chcesz zabrać jej imię. Ale nie tylko o to chodziło. Jeśli przestaniemy spotykać się tutaj dla Nikoli, będziemy musieli odpowiedzieć sobie, czy spotkamy się dla siebie. I tego też się boję.

Zachariasz popatrzył na złożony baner.

— Ja też.

Nie powiedział, że nic złego się nie stanie. Nie obiecał, że wystarczy jedna rozmowa, żeby rozplątać lata żałoby i ostrożności. Ta powściągliwość sprawiła, że Marika uwierzyła mu bardziej niż zapewnieniom.

— Dziewczyny powinny same zdecydować, czy chcą przejąć turniej — powiedziała. — Nie musimy oddawać im czegoś, czego nie proszą wziąć. Ale jeśli będą chciały, pomogę. Przekażę im listy, zasady i wszystko, czego się nauczyłam. Piłki też. Mogą zachować nazwę albo ją zmienić. Nie chcę już używać pamięci o Nikoli jako powodu, żeby niczego nie ruszać.

Zachariasz skinął głową. Jego ramiona opadły odrobinę, jakby przez cały dzień trzymał je uniesione.

— To brzmi jak coś, co mogłaby powiedzieć ona — odparł, po chwili dodając: — Nie jako pozwolenie. Po prostu ją słyszę.

Marika wzięła wreszcie notes. Okładka była ciepła od wieczornego powietrza. Wsunęła go do torby, lecz nie ruszyła do bramy.

Zachariasz podniósł baner i wsunął go do dużej torby na sprzęt.

— Nie wyrzucasz go? — spytała.

— Nie. Nie muszę już co roku go wywieszać, ale to nie znaczy, że mam go wyrzucić.

Marika spojrzała na materiał wystający z torby. Napis był złożony do środka. Nie zniknął. Po prostu nie musiał już wisieć nad nimi, żeby wszyscy wiedzieli, kogo pamiętają.

— Mogę cię o coś zapytać? — powiedział Zachariasz.

— Możesz.

— Za tydzień. Spacer? Nie po sprzęt, nie po listę i nie po to, żeby wspominać turniej. Po prostu spacer. Jeśli będziesz chciała.

Marika poczuła, jak palec z pierścionkiem lekko drży. Dawniej zdjęłaby go teraz i obróciła, aż kulka znalazłaby się po niewłaściwej stronie. Tym razem tylko przesunęła kciukiem po chłodnej obrączce.

— Będę chciała — odpowiedziała. — Ale nie obiecuję, że nie będę mówić o koszykówce.

— To mogę zaryzykować.

Uśmiechnął się, niepewnie, jak człowiek, który nie uznaje jeszcze niczego za pewne, ale przestaje udawać, że niczego nie pragnie. Marika wyciągnęła dłoń. Przez krótką chwilę oboje patrzyli na nią tak, jakby ten gest miał większe znaczenie, niż powinien. Potem Zachariasz ujął jej palce.

Nie pocałował jej. Nie musiał. Jego dłoń była ciepła, a chwyt ostrożny, pozostawiający jej miejsce na decyzję. Marika nie cofnęła ręki.

Ruszyli razem w stronę bramy. Przy wyjściu Zachariasz puścił ją pierwszą, żeby mogła przejść, a ona odwróciła się i poczekała na niego po drugiej stronie. Za plecami zostało boisko z krzywymi liniami kredy, pustą ławką i banerem schowanym w torbie. Na palcu Mariki obrączka Nikoli nie ciążyła już jak zakaz. Była po prostu pierścionkiem przyjaciółki, którą kochała — i którą nie musiała przestać kochać, żeby zrobić miejsce na własne życie.