Między wierszami trasy
Natasza walczy o swój antykwariat, Oskar nie umie odmówić żadnemu zleceniu. Wspólna podróż i anonimowe wiadomości zbliżają ich do siebie — ale czy znajdą dla siebie miejsce?
— Jeśli jeszcze raz zahamujesz, te pudła wylądują mi na kolanach.
Natasza przytrzymała karton obiema dłońmi, choć pas bezpieczeństwa wbijał jej się w ramię, a samochód już sunął równiej po A4. Na pudle, tuż pod jej palcami, widniał napis „literatura piękna — wycena do poprawki”. Jedna z książek musiała się w środku przesunąć; papier zaszeleścił o papier.
— To nie ja hamuję — odparł Oskar. — To one są źle zabezpieczone.
Mówił tak, jakby pudła celowo utrudniały mu życie. Ciemną kurtkę miał rozpiętą, rękawy podwinięte do łokci, a dłonie na kierownicy układał pewnie, bez nerwowego ściskania. Natasza spojrzała na jego profil, potem na karton, który rzeczywiście stał w bagażniku bardziej na słowo honoru niż na pas transportowy.
— Mogłam je przywiązać sznurkiem. Następnym razem będę wiedziała, że współdzielony przejazd obejmuje też audyt zabezpieczeń.
Oskar rzucił jej krótkie spojrzenie.
— Następnym razem lepiej je zabezpieczyć.
Wygładziła kciukiem zagięty brzeg kartonu. W samochodzie pachniało kawą z termosu i czymś chłodnym, metalicznym — może narzędziami trzymanymi w bagażniku. Za szybą Śląsk rozmywał się w mokrych odcieniach szarości. Niskie chmury wisiały nad drogą jak zabrudzona wata, a ciężarówki wyrzucały spod kół wachlarze wody.
Natasza poprawiła lusterko, chociaż nie musiała. Ciemne włosy z jasnymi refleksami spinała rano długo, aż niski kucyk przestał wymykać się spod gumki. Nie chciała przez całą drogę łapać pasm nad czołem. Miała ważniejsze rzeczy do poprawiania.
Na kolanach trzymała arkusz kosztów. Przezroczysta koszulka szeleściła przy każdym ruchu samochodu. Czynsz, prąd, zaliczka na ogrzewanie, składki, rata za terminal. Na marginesie dopisała długopisem kwotę, którą mogłaby zarobić na targu małych wydawców, jeśli ludzie nie będą tylko przerzucać książek i mówić, że „teraz wszystko jest w internecie”.
Jej antykwariat mieścił się w lokalu przy jednej z katowickich ulic, gdzie zimą przeciąg wciskał się pod drzwi, a latem witryna nagrzewała się jak szklarnia. Każdy regał znała na pamięć. Wiedziała, które książki kupiono od spadkobierców, które przyniósł pan z trzeciego piętra, a które zalegały od miesięcy, bo Natasza nie umiała ich przecenić. W umowie najmu kończył się termin. Właściciel miał zadzwonić w poniedziałek. Ona wciąż nie wiedziała, czy będzie miała czym odpowiedzieć.
— Jedzie pani na targ z tym wszystkim? — zapytał Oskar.
— Nie, zabieram je na piknik. Wrocław ma podobno dobre trawniki.
Przez sekundę wyglądał, jakby nie wiedział, czy się uśmiechnąć. Kącik ust drgnął, ale zaraz wrócił na swoje miejsce.
— Pytam, bo to sporo książek.
— A ja odpowiadam, bo to sporo pytań.
Zerknął na nią jeszcze raz. Tym razem uśmiech pojawił się wyraźniej, choć nie dotarł do oczu. Potem znów skupił się na drodze.
Natasza odwróciła wzrok ku arkuszowi. Liczby nie zmieniły się od rana. Właśnie miała podkreślić sumę kosztów, kiedy chmury rozstąpiły się na zachodzie. Światło wlało się przez przednią szybę, niskie i złote, tak nagłe, że przez moment asfalt wyglądał, jakby ktoś przetarł go od środka. Natasza uniosła głowę. Na skraju nieba zapalał się pas miedzi.
Telefon zawibrował jej w dłoni.
Przypomniała sobie o forum dopiero, gdy ekran rozświetlił się powiadomieniem. Tego ranka, między otwarciem antykwariatu a rozmową z dostawcą, zapisała się do miesięcznej anonimowej wymiany wiadomości dla drobnych przedsiębiorców. Zamknięta grupa, żadnych nazwisk, żadnych firm. Tylko jedna osoba, przydzielona na miesiąc, i obietnica, że można napisać komuś, kto rozumie, jak to jest pilnować własnego biznesu po godzinach.
Nowa wiadomość. Od: Klucz.
Nie wiem, czy to pocieszenie, ale dziś rano też liczyłem, ile kosztuje mnie udawanie, że wszystko jest pod kontrolą.
Natasza przeczytała zdanie raz jeszcze. Nie było w nim pytania ani porady, jak zwiększyć sprzedaż. Tylko przyznanie, które zaskakująco dobrze pasowało do tego, co miała na kolanach.
Odpisała: „To chyba nie jest pocieszenie. Ale przynajmniej uczciwe”.
Oskar nie sięgnął po telefon. Nawet kiedy jego własny, przyczepiony do uchwytu, rozświetlił się powiadomieniem, nie oderwał dłoni od kierownicy. Zjechał za to na parking przy MOP-ie.
— Coś się stało? — zapytała Natasza.
— Pani pudła zaraz zrobią sobie wycieczkę po bagażniku. Lepiej je poprawić, zanim wyjadą na zewnątrz.
Wysiadł, a ona za nim. Uderzył ich wiatr, wilgotny i chłodny; pachniało mokrym betonem i kawą z automatu przy wejściu. Oskar otworzył bagażnik, wyjął z bocznej wnęki pas transportowy i bez słowa podał jej jeden koniec.
— Ma pan taki w samochodzie? — Natasza spojrzała na pas, potem na niego.
— Serwisuję urządzenia chłodnicze. Wożę rzeczy, które nie mogą latać po bagażniku.
— A ja sprzedaję książki. Wożę rzeczy, które nie powinny się obijać o siebie.
— Właśnie dlatego trzeba je zabezpieczyć.
Miał rację, co nie znaczyło, że musiała mu to ułatwiać. Przytrzymała karton, kiedy przeciągał pas, a ich palce spotkały się na krótką chwilę przy klamrze. Jego dłoń była ciepła, szorstka przy kciuku. Odsunęła swoją pierwsza.
— Troskę można wyrażać także pełnym zdaniem — powiedziała, zapinając pas.
— Czyli mam mówić: „Martwię się o pani książki”? — zapytał.
— Brzmi, jakby pan martwił się o bagażnik.
— Bo martwię się o bagażnik.
Tym razem uśmiechnęła się ona. Oskar zamknął klapę, nie czekając na odpowiedź, ale przez resztę drogi nie skomentował już ani jednego kartonu.
Do Wrocławia dotarli przed zmrokiem. Przy hali, w której rozstawiano stoiska targu, kręciło się kilka osób z wózkami i składanymi stolikami. Powietrze pachniało mokrymi liśćmi i świeżym papierem. Natasza wysiadła, wyjęła pudła, dziękując Oskarowi krócej, niż zamierzała. Miała w głowie listę rzeczy do zrobienia, w rękach dwa kartony i pod pachą arkusz z kosztami.
— Powodzenia na szkoleniu — rzuciła.
— Powodzenia z książkami.
Zamknęła bagażnik. Oskar odjechał, zanim zdążyła wymyślić coś złośliwego na pożegnanie.
Dopiero po godzinie, kiedy ustawiła pudła przy swoim stoliku i rozłożyła obrus, poczuła, że czegoś jej brakuje. Sięgnęła pod stos katalogów, potem do torby. Notes z wycenami — ten z dopiskami na marginesach, którego nie chciała zgubić bardziej niż samego arkusza — został w samochodzie.
Telefon zawibrował. Powiadomienie z aplikacji przejazdowej.
Znalazłem pani notes. Wygląda na ważny. Jestem jeszcze w okolicy.
Natasza spojrzała na wiadomość, a potem na pustą przestrzeń przy stoliku, gdzie powinna leżeć czerwona okładka.
Napisała: „To zależy. Czy ma pan zamiar przeprowadzić mu audyt zabezpieczeń?”.
Odpowiedź przyszła po chwili.
Tylko jeśli znów będzie źle zabezpieczony.
Na zewnątrz, za szybą hali, światła samochodu zwolniły przy krawężniku. Natasza wsunęła telefon do kieszeni i ruszyła do wyjścia, zanim zdążyła zdecydować, czy bardziej chce odzyskać notes, czy sprawdzić, jak Oskar wygląda, kiedy naprawdę się uśmiecha.
Oskar stał przy krawężniku z jej czerwonym notesem w dłoni. Nie podawał go od razu. Trzymał za okładkę, jakby zdążył już sprawdzić, że rogi są całe.
— Audyt? — zapytała Natasza.
— Wypadł pomyślnie. Notes jest w lepszym stanie niż pudła.
— To dlatego, że nie przewoziłam go w bagażniku.
Podał jej notes. Ich palce zetknęły się na grzbiecie okładki; tym razem żadne z nich nie cofnęło ręki natychmiast. Oskar puścił pierwszy, ale jego spojrzenie zostało na niej odrobinę dłużej.
— Znalazłem kawiarnię za rogiem — powiedział. — Jeśli ma pani piętnaście minut.
— Mam dwadzieścia. Potem muszę udawać, że wiem, jak ustawić książki, żeby ludzie chcieli je kupować.
— To brzmi trudniej niż moje szkolenie.
Kawiarnia była wąska i ciepła, z zaparowanymi szybami i stolikami tak blisko siebie, że sąsiedzi mogli uczestniczyć w cudzych rozmowach bez szczególnego wysiłku. Zamówili kawę i drożdżówkę, którą podzielili na pół, choć Oskar twierdził, że nie jest głodny. Kiedy Natasza wróciła z cukrem, zastała go z notesem otwartym na stronie pełnej wycen.
— Nie czytam — powiedział, zamykając go. — Leżał otwarty.
— To niezwykle przekonujące wyjaśnienie.
— Chciałem tylko sprawdzić, czy żadna kartka nie wypadła.
— I sprawdził pan moje koszty?
— Przypadkiem.
Uniósł brwi tak poważnie, że parsknęła śmiechem. Zauważyła, jak patrzy na nią przez chwilę, jakby śmiech był czymś, czego nie spodziewał się dostać za darmo.
Od tamtej pory spotykali się jeszcze kilka razy. Najpierw na kawę, potem na spacer wzdłuż Rawy, gdzie wiatr wciskał im się pod kołnierze, a Oskar upierał się, że zna krótszą drogę. Krótsza droga prowadziła przez remontowany chodnik i kończyła się przy płocie. Natasza przypominała mu o tym przez resztę wieczoru.
— Jest pan specjalistą od urządzeń chłodniczych, nie od skrótów — oznajmiła, kiedy wrócili na właściwą ulicę.
— Jedno i drugie wymaga umiejętności przewidywania problemów.
— A jednak wciąż pan je wybiera.
— Nie wszystkie problemy można przewidzieć.
Powiedział to lekko, ale w jego głosie usłyszała coś, co nie pasowało do żartu. Zanim zdążyła zapytać, Oskar wsunął dłonie do kieszeni kurtki i zmienił temat.
W antykwariacie pomagał jej przenieść skrzynkę z książkami, gdy przyszła dostawa. Nie poprosił o pozwolenie na przesunięcie regału, tylko zaczął odsuwać go od grzejnika, jakby jego oczy same mierzyły przestrzeń.
— Nie trzeba wszystkiego załatwiać samemu — powiedziała.
— Właśnie pomagam.
— Mówię o tym, że mógł pan zapytać.
Oskar zatrzymał ręce na drewnie. Przez chwilę patrzył na wytarte półki, nie na nią.
— Jeśli pytam, ktoś może powiedzieć, że nie ma czasu.
— A jeśli pan nie pyta, nikt nawet nie wie, że potrzebuje pan pomocy.
Nie odpowiedział. Potem przesunął regał ostrożniej, a kiedy ich ramiona zetknęły się w wąskim przejściu, odsunął się o krok, zostawiając jej miejsce.
Za to przy książkach potrafił zapomnieć, że od rana liczy każdą złotówkę. Pewnego popołudnia Natasza znalazła go przy półce z poezją. Trzymał cienki tomik z pożółkłą kartką, na której ktoś napisał: „Jankowi, żeby zawsze wracał do tych wierszy, kiedy zrobi się za głośno”.
— Ładna dedykacja — powiedział. Kciukiem wygładził zagięcie kartki, nie dotykając atramentu.
— Książka leży tu od dwóch lat. Nie ma ceny, bo nie umiem zdecydować, czy ją sprzedać.
— To nie brzmi jak dobry interes.
— Nie wszystko musi nim być.
Oskar podniósł wzrok. W jego twarzy coś zmiękło; Natasza poczuła to jak ciepło, którego nie dało się przypisać grzejnikowi. Przez moment miała ochotę położyć dłoń na jego nadgarstku. Zamiast tego zabrała tomik i wsunęła go na półkę.
Wieczorami pisała na forum „Półka”. Z „Kluczem” wymieniali wiadomości o sprawach, których nie powiedzieliby klientom: o tym, jak wstydliwe jest przyznać, że marzenie może się nie utrzymać; o udawaniu spokoju, kiedy człowiek otwiera kolejny rachunek. Natasza nie podała nazwy antykwariatu ani ulicy. Klucz nie napisał, gdzie pracuje. Zasady były proste i właśnie dlatego łatwo było się ich trzymać.
Najgorsze jest to, że czasem patrzę na zamknięte drzwi i myślę, że sama je kiedyś otworzyłam — napisała któregoś wieczoru.
Odpowiedź przyszła po kilku minutach:
Ja biorę kolejny dyżur, choć wiem, że powinienem odmówić. Chyba łatwiej udawać, że wybór jest mój, niż przyznać, że boję się stracić zlecenia.
Natasza przeczytała to dwa razy. Następnego dnia Oskar odebrał telefon w połowie ich kawy. Słuchał, marszcząc brwi, a potem powiedział, że może wziąć sobotni dyżur.
— Myślałam, że miał pan wolny weekend — odezwała się, gdy schował telefon.
— Miałem.
— I już go pan nie ma.
— To tylko jeden dzień.
Nie zapytała, dlaczego od razu się zgodził. Wiedziała, że odpowiedź mogłaby ją zaboleć bardziej niż cisza.
Kilka dni później, spacerując po Katowicach po zamknięciu antykwariatu, opowiedział jej, że nie umie zostawić niedokończonej naprawy, nawet jeśli ktoś inny mógłby ją przejąć.
— Zawsze kończę dyżur, jakbym był zapasowym bezpiecznikiem — powiedział. — Gdyby mnie zabrakło, wszystko miałoby się przepalić.
Natasza zwolniła. Ten zwrot. Dokładnie taki sam pojawił się tydzień wcześniej w wiadomości Klucza.
— Pan jest Kluczem.
Oskar odwrócił głowę. Nie zaprzeczył.
— A pani jest Półką.
Przez chwilę słyszeli tylko szum samochodów na mokrej ulicy. Natasza poczuła, jak policzki robią jej się gorące.
— Łatwiej było napisać obcemu, że boję się zamknąć antykwariat, niż powiedzieć to panu — przyznała.
— Mnie łatwiej było przyznać obcej osobie, że nie umiem odmówić, niż tobie.
— Bo obcy nie patrzy na ciebie tak, jakby chciał zostać.
Uśmiech przemknął mu przez twarz i zniknął, zanim zdążyła się go nacieszyć.
— A jeśli chce zostać, ale nie wie, jak długo będzie umiał?
Nie odpowiedziała. Oskar dotknął jej dłoni, ledwie muskając palcami jej rękaw. Nie cofnęła się. Przeszli resztę drogi obok siebie, ramionami blisko, bez kolejnego wyznania.
Pod koniec miesiąca Natasza zaprosiła go na ostatnie spotkanie czytelnicze w antykwariacie. Nie powiedziała, że może być ostatnie także dlatego, że nie wiedziała, czy przedłuży najem. Wystarczyło, że to ostatnie spotkanie, które miała zaplanowane. Chciała, żeby przyszedł dla rozmowy, dla ludzi siedzących na składanych krzesłach, dla książek otwartych na kolanach. Nie dla utargu.
— Będę — obiecał Oskar.
W dniu spotkania, na godzinę przed rozpoczęciem, zadzwonił. W hurtowni żywności zepsuła się chłodnia. Pilna naprawa, powiedział. Miał możliwość przekazać zlecenie innemu serwisantowi, ale już się zgodził. Nie zdąży.
Natasza stała za ladą, z telefonem przy uchu i krzesłami ustawionymi w półkole. Za witryną zaczynał padać drobny deszcz.
— Rozumiem — powiedziała.
— Natasza…
— Nie musisz niczego wyjaśniać. Jedź.
Wieczorem czytelnicy przyszli. Ktoś przyniósł ciasto z blachy, ktoś inny przeczytał fragment książki, której Natasza nie znała. Śmiali się w ciasnym lokalu, a potem pomagali jej składać krzesła. Kiedy zamknęła drzwi, Oskara nie było.
Spotkali się nazajutrz przy stoliku w kawiarni. Oskar wyglądał, jakby spał niewiele. Na jego rękawie został ciemny ślad po smarze. Natasza objęła kubek dłońmi, choć kawa dawno przestała parzyć.
— Nie chcę ci zarzucać, że skłamałeś — powiedziała. — Wiem, że chłodnia naprawdę się zepsuła. Ale nie chcę być w związku, w którym zawsze czekam, aż zwolni się jakiś termin.
Oskar spuścił wzrok na stół. Przesunął palcem po wyszczerbionej krawędzi spodka.
— Nie potrafię ci teraz obiecać, że będziesz miała inne miejsce. Że umiem przestać brać te dyżury.
Natasza kiwnęła głową. Nie było w tym nic, co mogłaby naprawić odpowiednim zdaniem. Pomiędzy nimi stały dwie niedopite kawy i wszystkie wiadomości, które tak dobrze umiały przechować to, czego nie potrafili unieść na głos.
Kiedy wstała, Oskar nie zatrzymał jej. Nie dlatego, że nie chciał. Oboje wiedzieli, że samo chcenie nie wystarczy, jeśli jedno z nich wciąż musi czekać na miejsce, którego drugie nie umie zrobić.
Nazajutrz po kawie Natasza otworzyła antykwariat o zwykłej porze. Przekręciła klucz, zapaliła światło nad ladą i przez chwilę stała w miejscu, słuchając, jak grzejnik stuka w ścianie. Potem zdjęła płaszcz, włączyła czajnik i usiadła przy arkuszu kosztów.
Wyniki targu nie były katastrofą. Sprzedała kilka książek, poznała dwie osoby prowadzące małe wydawnictwa i wróciła z zamówieniem na egzemplarze, których wcześniej nikt nie chciał nawet wziąć do ręki. Ale nawet jeśli powtórzyłaby ten utarg co tydzień, czynsz i rachunki nadal stałyby przed nią jak rząd równych, nieustępliwych cyfr.
Otworzyła umowę najmu. Przeczytała paragraf o wypowiedzeniu raz, potem drugi. Zadzwoniła do właściciela i umówiła się na spotkanie. Nie poprosiła o jeszcze jeden miesiąc. Nie powiedziała, że może jednak coś się zmieni. Podpisała dokument przy ladzie, na której przez lata stawiała kubek z herbatą, paczki od dostawców i książki czekające na wycenę.
Kiedy właściciel wyszedł, Natasza została sama. Złożyła kopię wypowiedzenia na pół i wsunęła do czerwonego notesu. Dopiero wtedy usiadła na podłodze, między regałem z esejami a kartonem po lampie. Płakała cicho, z twarzą schowaną w rękawach, aż materiał płaszcza pachnący deszczem przestał być obcy.
Nie próbowała sobie wmówić, że to tylko lokal. Były w nim pierwsze zarobione pieniądze, rozmowy, których nie planowała, i ludzie, którzy przychodzili po książkę, a zostawali na pół godziny. Były też zimne poranki, zaległe rachunki i samotne wieczory, kiedy liczyła utarg jeszcze raz, jakby cyfry mogły zmienić zdanie. Żadne z tych wspomnień nie unieważniało pozostałych.
Po południu zadzwoniła do właścicielki kawiarni, w której czasem urządzała spotkania czytelnicze. Uzgodniły, że raz w tygodniu będzie mogła odbierać tam zamówienia internetowe. Resztę książek wystawi online, starannie, po jednej, bez obietnicy, że uratuje wszystkie naraz. Kiedy zapisała w notesie: „odbiór — środy, 16–19”, poczuła nie ulgę, lecz coś mniejszego i bardziej użytecznego: plan na najbliższy tydzień.
Oskar przez ten czas nie napisał. Nie pojawił się z narzędziami ani z ofertą przewiezienia kartonów. Zamiast tego porozmawiał z dwoma serwisantami, z którymi dzielił zlecenia. Oddał im część dochodowych dyżurów, te, na które dotąd zgadzał się odruchowo, zanim zdążył sprawdzić kalendarz. W zamian w grafiku pojawiły się dwa wolne wieczory: wtorek i czwartek. Nie „jeśli nic nie wyskoczy”, nie „zobaczymy”. Ustalił z kolegami, że w nagłym przypadku mogą do niego zadzwonić, ale nie będą zakładać, że zawsze rzuci wszystko i przyjedzie.
Przez pierwsze dni miał odruch, by wyciągnąć telefon i sprawdzić, czy ktoś już czegoś od niego potrzebuje. Kiedy ekran pozostawał ciemny, nie zawsze wiedział, co zrobić z rękami. Raz pojechał po pracy do domu, ugotował makaron, a potem zjadł go nad zlewem, stojąc. Dopiero kiedy talerz wylądował w suszarce, dotarło do niego, że nigdzie nie musi już jechać.
To nie była zmiana dla Nataszy. Przypominał sobie o tym zwłaszcza wtedy, gdy miał ochotę napisać jej, że dotrzymał wolnego wieczoru. Miał go dotrzymać również wtedy, jeśli ona nie będzie chciała już z nim rozmawiać.
Ostatniego dnia miesiąca antykwariat był prawie pusty. Na ścianach zostały jaśniejsze prostokąty po zdjętych półkach, a pod ladą leżał zwinięty przedłużacz. Natasza pakowała książki do kartonów, układając je grzbietami w tę samą stronę. Każdy karton opisywała czytelnie: dział, liczba egzemplarzy, stan. Kiedy usłyszała dzwonek nad drzwiami, przykleiła etykietę i dopiero wtedy podniosła głowę.
Oskar stał w progu. W jednej dłoni trzymał złożoną kartkę, w drugiej nic. Nie miał nawet swojej kurtki roboczej, tylko ciemny płaszcz, na którego mankiecie nie było smaru.
— Cześć — powiedział.
— Cześć.
Zamknął za sobą drzwi ostrożnie. Przez moment oboje patrzyli na pustoszejące półki.
— Nie przyszedłem niczego naprawiać — powiedział. — Ani niczego przewozić. Chciałem porozmawiać, jeśli jeszcze możesz.
Natasza oparła dłonie o krawędź kartonu. Nie powiedziała „tak” od razu. Potem odsunęła nogą jedno z krzeseł, które zostały przy ścianie.
Oskar spojrzał na kartkę w swojej dłoni i położył ją na ladzie. Natasza rozpoznała wydruk forum. Ich pierwszą wiadomość, tę z czasu, kiedy jeszcze nie wiedzieli, czy wolno im powiedzieć obcemu coś prawdziwego. Papier był złożony na pół, brzegi lekko zmięte.
— Myślałem, że jak to przeczytam, łatwiej będzie zacząć — przyznał. — Ale nie chcę chować się za czymś, co już raz napisałem.
Przesunął kartkę na bok.
— Chcę być przy tobie nie tylko wtedy, kiedy mogę się do czegoś przydać. Wiem, że często robiłem z pracy wymówkę, choć to nie praca dzwoniła i mówiła „tak” za mnie. Ja mówiłem. Oddałem część dyżurów. We wtorki i czwartki jestem wolny. Ustaliłem to z chłopakami, nie z tobą. I zamierzam tak trzymać, nawet jeśli nie będziemy razem.
Nie brzmiało to jak obietnica, że od jutra wszystko będzie proste. Właśnie dlatego Natasza mu uwierzyła trochę bardziej.
— Zamykam lokal — powiedziała. — Umowę już wypowiedziałam. Nie dlatego, że nagle przestało mi zależeć. Po prostu nie mogę dalej płacić za adres, który lubię, kosztem tego, czy firma przetrwa. Będę sprzedawać przez internet. W środy odbiór w kawiarni. Na początek mniej książek, mniej kosztów, żadnego nowego długu.
Oskar nie zapytał, ile brakuje jej do czynszu. Nie zaproponował, że coś załatwi. Tylko skinął głową i poczekał, aż doda resztę.
— Nie potrzebuję, żebyś ratował antykwariat — powiedziała. — Potrzebuję wiedzieć, czy jest miejsce na mnie w twoim życiu, także wtedy, kiedy nie ma awarii ani pilnego zlecenia.
— Jest — odparł. — Nie dlatego, że będę wszystko umiał zrobić dobrze. Ale potrafię już powiedzieć, kiedy jestem wolny, i nie oddawać tego czasu, zanim jeszcze ktoś o niego poprosi.
Natasza opuściła wzrok na jego dłonie. Były te same: szorstkie przy kciuku, z drobnym pęknięciem skóry przy paznokciu. Nie wyciągał ich do niej, nie próbował skrócić rozmowy dotykiem.
— Bałam się, że jeśli będę chciała od ciebie więcej, okażę się kolejnym obowiązkiem — powiedziała.
— A ja bałem się, że jeśli odmówię pracy, przestaną mnie potrzebować. — Uśmiechnął się bez wesołości. — Nie umiałem zauważyć, że sam siebie ustawiam na dyżurze nawet wtedy, kiedy nikt mnie o to nie prosi.
Coś w niej puściło, nie z hukiem, tylko jak zaciśnięty zbyt długo pasek. Podeszła i objęła go. Przez ułamek sekundy stał nieruchomo, jakby chciał upewnić się, że to nie gest pocieszenia po rozmowie. Potem położył dłoń między jej łopatkami. Nie przyciągnął jej mocniej, niż sama chciała.
Usiedli na podłodze między kartonami. Natasza oparła plecy o ladę, Oskar obok niej, tak blisko, że ich ramiona się stykały. Na kolanach trzymał wydruk, ale go nie otworzył.
— Wtorek czy czwartek? — zapytała.
— Wtorek jest wolny.
— To umówmy się we wtorek. Bez przejazdu, naprawy, kartonów i żadnej wymówki. Na prawdziwą randkę.
— Mam zarezerwować stolik?
— Najpierw powiedz, dokąd chcesz mnie zabrać.
Oskar pomyślał chwilę.
— Na kolację. Potem możemy pójść na spacer. Bez skrótów przez remontowany chodnik.
— Tego nie obiecuję, że ci przypomnę tylko raz.
Za oknem przejechał tramwaj, a w pustym lokalu zadźwięczała szyba. Natasza sięgnęła po czerwony notes. Otworzyła go na stronie z kosztami, odnalazła wolny margines i napisała: „Wtorek — randka z Oskarem”. Bez kwoty, bez znaku zapytania. Potem podała mu długopis.
Oskar dopisał obok godzinę. Nie wpisał dyżuru. Nie wpisał też niczego na zawsze. Tylko wtorek, który oboje zamierzali naprawdę zachować.